BJP–MIM समजुतीचं राजकारण :
१०० चा टप्पा कसा पार केला? हा अपघात नाही, ही रणनीती आहे!
विशेष राजकीय विश्लेषण…
भारतीय लोकशाहीत अनेकदा जे घडतं ते सांगितलं जात नाही, आणि जे सांगितलं जातं ते पूर्ण सत्य नसतं. निवडणुकीच्या रणांगणात “घोषणा” आणि “प्रत्यक्ष गणित” यामध्ये प्रचंड अंतर असतं.
भारतीय जनता पक्ष (BJP) आणि ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन (AIMIM / MIM) यांचं नातं पाहिलं, तर ही विसंगती अधिक ठळकपणे दिसून येते.
एकीकडे BJP स्वतःला “कट्टर हिंदुत्वाचा” रक्षक म्हणून सादर करते, तर दुसरीकडे MIM “मुस्लिम प्रतिनिधित्वाची” ढाल पुढे करते. वरवर पाहता ही दोन टोकं एकमेकांची कट्टर विरोधक वाटतात.
पण प्रत्यक्ष निवडणूक राजकारणात मात्र ही दोन टोकं अनेकदा एकमेकांना पूरक ठरत आहेत — आणि हाच मुद्दा सध्या देशभर चर्चेत आहे.
आजचा कळीचा प्रश्न असा आहे —
MIM ने १०० पेक्षा अधिक जागा कशा जिंकल्या?
आणि या वाढीत BJP चा अप्रत्यक्ष फायदा, किंबहुना भूमिका काय आहे?
🔴 १) BJP ला MIM “हवी” का असते?
हा प्रश्न अनेकांना अस्वस्थ करतो, पण त्याचं उत्तर राजकीयदृष्ट्या अगदी स्पष्ट आहे.
👉 विरोधी मतांचं विभाजन.
भारताच्या अनेक राज्यांमध्ये —
• महाराष्ट्र
• बिहार
• उत्तर प्रदेश
• तेलंगणा
• कर्नाटक
या ठिकाणी जेव्हा मुस्लिम, दलित, ओबीसी आणि शहरी गरीब मतदार एकत्र आले, तेव्हा BJP ला मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागला.
पण जिथे हे मत फुटलं, तिथे BJP सहज सत्तेपर्यंत पोहोचली.
MIM ही या मतफुटीची सर्वात प्रभावी आणि कायमस्वरूपी राजकीय किल्ली ठरली आहे.
MIM जितकी मजबूत, तितकी काँग्रेस–धर्मनिरपेक्ष आघाडी कमकुवत — आणि त्याचा थेट फायदा BJP ला.
🔴 २) “BJP–MIM युती नाही” : अर्धसत्याचा मुखवटा
हो, राष्ट्रीय पातळीवर BJP आणि MIM यांच्यात औपचारिक युती नाही, हे सत्य आहे.
पण खरा प्रश्न असा आहे — स्थानिक पातळीवर नेमकं काय घडतं?
🔹 नगरपालिकांमधील अदृश्य समर्थन
महाराष्ट्रातील अनेक महानगरपालिका, नगरपरिषद आणि पंचायत समित्यांमध्ये पुढील चित्र वारंवार दिसून आलं आहे —
• MIM नगरसेवकांनी BJP च्या उमेदवारांना मतदान
• उपनगराध्यक्ष, सभापती निवडीत परस्पर सहकार्य
• काँग्रेस–NCP आघाडीला सत्तेबाहेर ठेवण्याची भूमिका
हे कागदावर लिहिलेलं नसतं, पण मतदानाचे आकडे आणि निर्णय स्वतःच बोलतात.
🔹 बिनविरोध निवडी आणि “कमकुवत विरोधक”
अनेक ठिकाणी असं दिसून आलं की —
• MIM उमेदवाराविरुद्ध तगडा उमेदवार उभा केला गेला नाही
• काँग्रेस–NCP चे उमेदवार मुद्दाम दुर्बल ठेवले गेले
• भाजपने काही ठिकाणी आक्रमक प्रचार टाळला
हा केवळ योगायोग नाही, ही रणनीती आहे.
🔴 ३) भाजपचा ध्रुवीकरणाचा प्रचार आणि MIM चा फायदा
BJP चं संपूर्ण निवडणूक राजकारण एका मूलभूत ध्रुवीकरणावर उभं आहे —
“आम्ही नाही, तर ते.”
इथे “ते” म्हणजे —
• मुसलमान
• अल्पसंख्यांक
• संविधानाची भाषा बोलणारे
• मानवाधिकारांचे प्रश्न उपस्थित करणारे
आणि इथेच MIM ला राजकीय खाद्य मिळतं.
🔹 भीतीचं राजकारण = मतांची शिफ्ट
जेव्हा —
• NRC
• CAA
• बुलडोझर राजकारण
• धार्मिक द्वेष, भाषणं आणि कारवाई
हे मुद्दे वाढतात, तेव्हा अल्पसंख्यांक समाजात भीती आणि असुरक्षितता वाढते.
आणि ही भीती थेट MIM च्या मतपेटीत रुपांतरीत होते.
👉 म्हणजेच, BJP चा प्रचार = MIM ची मतबँक मजबूत.
🔴 ४) मग MIM १०० पेक्षा जास्त कशी निवडून आली?
हे यश एका कारणामुळे नाही, तर चार ठोस घटकांमुळे आहे.
🟡 (१) काँग्रेस–NCP चा विश्वासघात
अल्पसंख्यक मतदारांचा पारंपरिक आधार काँग्रेस होता.
पण कालांतराने —
• निष्क्रिय आणि संभ्रमित नेतृत्व
• स्थानिक नेत्यांकडे दुर्लक्ष
• सत्तेसाठी तडजोडी
• स्पष्ट भूमिका नसणं
यामुळे मुस्लिम मतदारांमध्ये भावना निर्माण झाली —
“हे आपल्यासाठी लढतच नाहीत.”
MIM ने नेमकी ही पोकळी भरली.
🟡 (२) स्थानिक उमेदवार आणि ग्राउंडवर्क
MIM ने धार्मिक घोषणांपुरतं स्वतःला मर्यादित ठेवलं नाही.
• स्थानिक कार्यकर्त्यांना उमेदवारी
• वॉर्ड पातळीवर सातत्यपूर्ण संपर्क
• महापालिका आणि नागरी प्रश्नांवर लक्ष
रस्ते, नळपाणी, घरपट्टी, अतिक्रमण, झोपडपट्टी पुनर्वसन —
हे मुद्दे त्यांनी प्रभावीपणे हाताळले.
🟡 (३) बहुपक्षीय लढतीचा फायदा
एका वॉर्डमध्ये जर —
• BJP
• काँग्रेस
• NCP
• शिवसेना
• अपक्ष
• आणि MIM
असे सहा उमेदवार असतील, तर २५–३०% मतेही विजयासाठी पुरेशी ठरतात.
MIM ने नेमकं हे गणित अचूक साधलं.
🟡 (४) “भाजपविरोधी पण काँग्रेसविरोधी” भूमिका
MIM स्वतःला अशा पद्धतीने सादर करते —
“आम्ही BJP च्या विरोधात आहोत,
पण काँग्रेसचे गुलाम नाही.”
ही भूमिका विशेषतः तरुण मुस्लिम मतदारांमध्ये लोकप्रिय ठरली आहे.
🔴 ५) खरी समस्या कुठे आहे?
खरी समस्या BJP किंवा MIM नाही.
🔻 खरी समस्या आहे —
• विरोधकांची फाटाफूट
• वैचारिक दुटप्पीपणा
• मतदारांची असुरक्षितता
• आणि संविधानवादी शक्तींची कमजोरी
जोपर्यंत —
• धर्मनिरपेक्ष शक्ती एकत्र येत नाहीत
• सामाजिक न्यायाचा विश्वास परत मिळत नाही
• आणि धर्माऐवजी हक्कांची भाषा बोलली जात नाही
तोपर्यंत —
👉 BJP ला MIM हवीच असेल
👉 आणि MIM वाढतच जाईल
✍️ निष्कर्ष
MIM चं यश अपघात नाही.
BJP चा फायदा योगायोग नाही.
हे दोन्ही एका अदृश्य, पण प्रभावी राजकीय समजुतीचे दोन टोकं आहेत.
जोपर्यंत मतदार —
• प्रश्न विचारणार नाही
• आकडे तपासणार नाही
• आणि भावनांऐवजी वास्तव निवडणार नाही
तोपर्यंत —
लोकशाही जिंकणार नाही,
फक्त रणनीती जिंकत राहील.
✍️ — विशेष विश्लेषण – nilesh thare
