सामाजिक परिवर्तनासाठी आयुष्य खर्ची घातलेल्या कुटुंबाची सुरक्षा धोक्यात; शासन–प्रशासनाच्या उदासीनतेवर गंभीर आरोप

सामाजिक परिवर्तनासाठी आयुष्य खर्ची घातलेल्या कुटुंबाची सुरक्षा धोक्यात; शासन–प्रशासनाच्या उदासीनतेवर गंभीर आरोप
धम्मदीप आर गौतम, मूल (जि. चंद्रपूर) यांची व्यथा
मूल (चंद्रपूर) :
“मृत्यू अटळ असला, तरी आम्हाला आधीच बळी ठरवले गेले आहे” — या शब्दांत मूल येथील सामाजिक कार्यकर्ते धम्मदीप आर गौतम यांनी आपल्या कुटुंबावर ओढवलेल्या संकटाची व्यथा मांडली आहे. शिक्षकी पेशासह तब्बल ३५ वर्षे समाजपरिवर्तनासाठी वेळ, बुद्धी आणि पैसा खर्च करणाऱ्या या कुटुंबावर सध्या जीविताचा गंभीर धोका असल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे. विशेष म्हणजे, हा धोका उघडपणे लेखी स्वरूपात शासन–प्रशासनाला कळवूनही कोणतीही ठोस कारवाई झालेली नाही, असा गंभीर दावा त्यांनी केला आहे.
३५ वर्षांचे सामाजिक कार्य आणि त्याची “शिक्षा”?
धम्मदीप आर गौतम यांचा परिवार गेली अनेक दशके सामाजिक परिवर्तन, शैक्षणिक जागृती आणि आंबेडकरी विचारधारेच्या प्रसारासाठी कार्यरत आहे. शिक्षकी पेशात राहूनही त्यांनी समाजातील विषमता, अन्याय आणि शोषणाविरोधात सातत्याने आवाज उठवला. मात्र, याच कार्यामुळे व्यवस्थेला अडथळा ठरल्याने आपल्यावर गुंडांचा वापर करून अनन्वित अत्याचार करण्यात आले, तसेच महिलाविषयक खोटे गुन्हे दाखल करण्यात आल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे.
“हे सर्व प्रकार आमची सामाजिक प्रतिमा मलिन करण्यासाठी आणि आम्हाला भयभीत करून गाव, घरदार सोडायला लावण्यासाठीच घडवून आणले गेले,” असा आरोप त्यांनी केला.
उघड धमक्या आणि ‘खुल्या हत्येचे’ लेखी निवेदन
या प्रकरणातील सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे, आपल्या कुटुंबाच्या हत्येची तारीख, वेळ आणि ठिकाण निश्चित करून खुलेआम हत्या केली जाईल, अशा स्वरूपाचे लेखी निवेदन समस्त महाराष्ट्र शासन–प्रशासनाला देण्यात आल्याचा दावा गौतम यांनी केला आहे. मूल येथील गांधी चौक परिसराचा उल्लेख करत त्यांनी सांगितले की, इतका गंभीर इशारा देऊनही शासनाने याकडे गांभीर्याने पाहिलेले नाही.
“जर प्रशासन खरोखरच सजग असते, तर अशा निवेदनानंतर तातडीने सुरक्षा, चौकशी आणि प्रतिबंधात्मक कारवाई झाली असती,” असे ते म्हणाले.
मौन पाळणारे राजकीय व सामाजिक घटक?
या संपूर्ण प्रकरणात समाजातील विविध घटकांनी मौन पाळल्याची खंतही गौतम यांनी व्यक्त केली आहे. त्यांनी थेट नाव घेऊन आरोप केला आहे की, राज्यातील प्रमुख राजकीय नेते — मा. सुधीरभाऊ मुनगंटीवार, मा. देवेंद्र फडणवीस आणि मा. विजयभाऊ वडेट्टीवार — यांच्याकडे वारंवार निवेदने देऊनही त्यांनी कोणतीही ठोस भूमिका घेतलेली नाही.
इतकेच नव्हे, तर आंबेडकरी आंदोलक, बामसेफ–बीएसपीशी संबंधित कार्यकर्ते, आंबेडकरी विचारवंत, पत्रकार आणि धम्मगुरू यांच्याही मौनाबद्दल त्यांनी तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. “महामानव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनाही ही विषमतावादी व्यवस्था सोडत नव्हती, मग आम्ही कोण?” असा प्रश्न उपस्थित करत त्यांनी या उदासीनतेवर बोट ठेवले.
जातीचा गैरवापर आणि दहशतीचा आरोप
गौतम यांनी आपल्या निवेदनात स्पष्टपणे म्हटले आहे की, या संपूर्ण प्रकरणाला जातीचा रंग देऊन दिशाभूल करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. काही सत्ताधारी दलाल आणि नालायक व्यक्ती वैयक्तिक आकसातून हा संघर्ष जातीय असल्याचा प्रचार करत आहेत, मात्र हे सर्व खोटे असल्याचा त्यांचा दावा आहे.
“भ. हनुमान मूर्तीच्या कथित बदल्यासाठी जातीचा वापर करून आमच्यावर दहशत माजवली जात आहे. हा संघर्ष ना वैयक्तिक आहे, ना जातीय — तो थेट सामाजिक परिवर्तनाच्या विरोधातील आहे,” असे ते म्हणाले.
नार्को टेस्ट आणि न्यायालयीन चौकशीची मागणी
या प्रकरणाची सत्यता उघड करण्यासाठी आपण नार्को टेस्ट आणि न्यायालयीन चौकशीची मागणी केल्याचेही गौतम यांनी सांगितले. त्यांनी अनुसूचित जाती आयोग (भारत सरकार), मानवाधिकार आयोग, तसेच संबंधित सर्व शासकीय यंत्रणांकडे लेखी मागण्या सादर केल्याचा दावा केला आहे.
तसेच, माहिती आयोगाच्या आदेशानुसार जिल्हाधिकारी कार्यालय आणि पोलीस अधीक्षक कार्यालय, चंद्रपूर यांनी तीन वर्षांच्या कालावधीत सुनावणी घेऊन योग्य निर्णय द्यायला हवा होता, मात्र तसे झाले नसल्याचे ते सांगतात.
“आमचा विचारच न करण्याचा निर्णय?”
या सर्व घटनाक्रमातून शासन, प्रशासन आणि समाजातील प्रभावशाली घटकांनी आपला विचारच न करण्याचा निर्णय घेतल्याचे स्पष्ट दिसते, असा आरोप गौतम यांनी केला आहे. “आमची हत्या झाली, तरच कदाचित हा विषय चर्चेत येईल, अशी स्थिती निर्माण झाली आहे,” असे ते म्हणाले.
शेवटचा इशारा की समाजासाठी साद?
“आधी आमची हत्या, मग बाकी सुरक्षित का?” असा सवाल उपस्थित करत धम्मदीप आर गौतम यांनी हा प्रश्न केवळ आपल्या कुटुंबापुरता मर्यादित नसून, संपूर्ण समाजाच्या सुरक्षिततेशी संबंधित असल्याचे अधोरेखित केले आहे. “आज आम्ही बळी ठरलो, उद्या कोण?” असा प्रश्न विचारत त्यांनी शासन–प्रशासनाला जागे होण्याचे आवाहन केले आहे.
हा लेख केवळ एका कुटुंबाची व्यथा नसून, सामाजिक परिवर्तनासाठी लढणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न आहे. शासन–प्रशासनाने याची तातडीने दखल घेऊन निष्पक्ष चौकशी, सुरक्षा व्यवस्था आणि न्याय देणे गरजेचे असल्याची मागणी धम्मदीप आर गौतम यांनी केली आहे.